08/05/2026
Een nieuw wettelijk kader voor Defensie
Vandaag 08 Mei 2026 werd binnen het Militair onderhandelingscomité (CONEGO) onderhandeld over het voorontwerp van de langverwachte Defensiecodex. Dit ontwerp vormt voor de militaire vakbond ACMP-CGPM een eerste concrete stap in de uitvoering van dit deel van het regeerakkoord en moet het juridisch fundament leggen voor Defensie, met inbegrip van de beschermingstaken die militairen mogen uitvoeren.
De Defensiecodex heeft in essentie twee grote doelstellingen. Enerzijds wil hij een duidelijke wettelijke basis creëren voor de opdrachten van de Krijgsmacht, zowel op Belgisch grondgebied als in het buitenland. Tot op heden steunen deze opdrachten immers losjes op grondwettelijke bepalingen, institutionele gebruiken, strategische documenten en reglementaire teksten, zonder structurele wettelijke verankering. Met de codex wordt deze democratische en juridische onzekerheid weggewerkt.
Anderzijds bepaalt de Defensiecodex voor het eerst welke politietaken militairen mogen uitoefenen, bijvoorbeeld bij opdrachten in steun van de politie voor de bescherming van openbare gebouwen of bestrijding van terreur, voor ordehandhavingsopdrachten op het Belgische grondgebied of voor de beveiliging van de eigen militaire infrastructuur. Het gaat dan onder meer over de mogelijkheid om mensen hun identiteit te controleren, te fouilleren, te boeien en tijdelijk in hechtenis te nemen. Juridisch gezien kunnen militairen vandaag immers enkel terugvallen op hun recht op zelfverdediging tijdens opdrachten op straat.
Voorts creëert de Defensiecodex, naast de bestaande situaties van vredestijd en oorlogstijd, de toestand van ‘militaire crisistijd’. Deze militaire crisistijd kan door de regering afgekondigd worden bij, bijvoorbeeld, hybride oorlogvoering, ernstige terreur of een zorgwekkende bedreiging van de nationale of internationale veiligheid. Als de militaire crisistijd is uitgeroepen, zal Defensie meer armslag krijgen. Deze ruimere bevoegdheden zullen nader omschreven worden in de volgende delen van de Defensiecodex die momenteel nog in uitwerking zijn.
