13/11/2025
မြန်မာနိုင်ငံကို နိုင်ငံတကာက ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးယူမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်း မှာ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Financial Action Task Force (FATF) ၏ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
🚨 FATF ၏ အရေးယူမှု အကြောင်းရင်းများ
မြန်မာနိုင်ငံသည် ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု တိုက်ဖျက်ရေး (Anti-Money Laundering/Combating the Financing of Terrorism - AML/CFT) စနစ်တွင် မဟာဗျူဟာမြောက် အားနည်းချက်များ (strategic deficiencies) များစွာ ရှိနေခြင်းကြောင့် FATF ၏ အရေးယူမှု စတင်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ မူလစတင်ခြင်း (FATF Grey List သို့ ရောက်ရှိခြင်း)
စတင်ရခြင်း: ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ AML/CFT စနစ်ကို စိစစ်သည့်အခါ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ခြင်း၊ လက်နက်မှောင်ခိုကူးခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများအပါအဝင် ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်လွယ်မှုများ (vulnerabilities) များစွာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။
လုပ်ဆောင်ချက်: ထို့ကြောင့် FATF က မြန်မာနိုင်ငံကို "စောင့်ကြည့်ခံနေရသည့် နိုင်ငံများစာရင်း" (Jurisdictions under Increased Monitoring) သို့မဟုတ် Grey List (မီးခိုးရောင်စာရင်း) သို့ ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဤအားနည်းချက်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် လုပ်ငန်းစီမံချက် (Action Plan) ကို အချိန်သတ်မှတ်၍ ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။
၂။ အနက်ရောင်စာရင်း (Black List) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း
အဓိကအကြောင်းရင်း: ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပေးထားသည့် လုပ်ငန်းစီမံချက် သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက် တစ်နှစ်ကျော်ကြာသည်အထိ မြန်မာနိုင်ငံသည် လုပ်ငန်းစီမံချက်ပါ အချက်အများစုကို ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ တိုးတက်မှု နှေးကွေးနေခြင်း (continued lack of progress) ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
FATF ဆုံးဖြတ်ချက်: ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် FATF သည် ၎င်း၏လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ထပ်မံအရေးယူရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို "အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုသည့် အန္တရာယ် မြင့်မားသော နိုင်ငံများစာရင်း" (High-Risk Jurisdictions subject to a Call for Action) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဤစာရင်းကို ပြင်ပမှ Black List (အနက်ရောင်စာရင်း) ဟုလည်း မကြာခဏ ရည်ညွှန်းကြသည်။
📢 အရေးယူမှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု
FATF က မြန်မာနိုင်ငံကို အနက်ရောင်စာရင်းသို့ ထည့်သွင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများ (ဥပမာ- ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဘဏ်များအပါအဝင်) သည်-
ပိုမိုစိစစ်ခြင်း (Enhanced Due Diligence): မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်သော ငွေပေးငွေယူများအပေါ် ပိုမိုတိုးမြှင့် စိစစ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် FATF အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအားလုံးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
De-risking ဖြစ်ပေါ်ခြင်း: နိုင်ငံတကာဘဏ်များသည် စွန့်စားရမှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်သော အကောင့်များနှင့် ငွေပေးငွေယူများကို လျှော့ချခြင်း (De-risking) သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ခြင်းများ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာနိုင်ပါတယ်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတွင်းသို့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုပမာဏကို လျှော့ချစေပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အဖွဲ့အစည်းများ (NGOs/CSOs) အတွက် ဘဏ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရန် ပိုမိုခက်ခဲစေပါတယ်။
