16/04/2026
Sejarah Palestin: Dari Zaman Purba Hingga Hari Ini
Palestin merupakan salah satu kawasan paling bersejarah di dunia, dengan warisan yang kaya dalam bidang agama, politik, dan budaya. Sejarahnya meliputi ribuan tahun, melibatkan pelbagai tamadun, empayar, dan konflik yang membentuk realiti hari ini.
Zaman Purba dan Awal Peradaban
Sejarah Palestin bermula lebih 3000 tahun sebelum Masihi apabila kawasan yang kini dikenali sebagai Palestin dikenali sebagai Kanaan. Bangsa Kanaan membina bandar dan sistem pertanian awal di wilayah ini. Pada sekitar 1200 hingga 1000 SM, bangsa Filistin tiba dan menetap di pantai barat Palestin, memperkenalkan budaya dan teknologi baru.
Pada abad ke-10 SM, Nabi Daud menubuhkan Kerajaan Israel dan menjadikan Yerusalem sebagai ibu kotanya. Anak beliau, Nabi Sulaiman, membina Baitulmaqdis pertama, yang menjadi pusat keagamaan dan politik penting di rantau itu.
Penaklukan Empayar Besar
Sejak abad ke-8 SM, Palestin menjadi rebutan empayar besar. Empayar Assyria menawan kerajaan utara Israel pada 722 SM, manakala Empayar Babylon menawan kerajaan Yehuda pada 586 SM dan memusnahkan Baitulmaqdis pertama. Rakyat Yahudi dibuang ke Babylon dalam apa yang dikenali sebagai “Exile”.
Empayar Parsi kemudian menakluk Babylon pada 539 SM, membenarkan Yahudi kembali ke tanah air mereka. Pada 332 SM, Alexander the Great menakluk Palestin, membawa pengaruh budaya Hellenistik. Kawasan ini kemudian jatuh di bawah kuasa Rom pada 63 SM. Pada 70 M, Rom memusnahkan Baitulmaqdis kedua, memulakan diaspora Yahudi yang luas.
Zaman Islam
Pada tahun 638 M, Khalifah Umar al-Khattab menakluk Yerusalem secara aman, membawa Palestin di bawah pemerintahan Islam. Zaman Umayyah menyaksikan pembinaan Masjid Al-Aqsa dan Kubah As-Sakhrah, manakala pemerintahan Abbasiyah, Fatimiyah, Ayyubiyah, dan Mamluk mengekalkan Palestin sebagai wilayah strategik dan keagamaan.
Salahuddin Al-Ayyubi menawan kembali Yerusalem daripada Tentera Salib pada 1187, menegakkan pemerintahan Islam di kota suci itu. Selepas itu, Palestin menjadi sebahagian daripada Empayar Ottoman dari 1517 hingga 1917, selama kira-kira 400 tahun.
Mandat British dan Konflik Awal
Selepas Perang Dunia I, Palestin berada di bawah Mandat British (1917–1948). Britain mengeluarkan Deklarasi Balfour pada 1917, yang menyokong pembentukan tanah air bagi orang Yahudi di Palestin. Ketegangan antara komuniti Arab Palestin dan pendatang Yahudi meningkat sepanjang tempoh ini, menjadikan Palestin pusat konflik politik dan sosial.
Penubuhan Israel dan Perang 1948
Pada 14 Mei 1948, Israel mengisytiharkan kemerdekaan, mencetuskan Perang Arab-Israel pertama. Ratusan ribu rakyat Palestin menjadi pelarian dalam peristiwa yang dikenali sebagai Nakba, atau “malapetaka” dalam bahasa Arab.
Perang 1967 dan Pendudukan
Perang Enam Hari pada 1967 menyaksikan Israel menakluk Tebing Barat, Gaza, Baitulmaqdis Timur, dan wilayah lain. Pendudukan Israel di Palestin membawa kepada isu penempatan, kawalan wilayah, dan konflik berterusan dengan penduduk Palestin.
Intifadah dan Usaha Damai
Ketegangan berterusan membawa kepada Intifadah Pertama (1987–1993), diikuti perjanjian Oslo pada 1993 yang menubuhkan Pihak Berkuasa Palestin (PA). Namun, Intifadah Kedua (2000–2005) berlaku akibat kegagalan proses damai, meningkatkan konflik dan kekerasan di wilayah tersebut.
Situasi Moden
Hari ini, Palestin terbahagi kepada dua wilayah utama: Tebing Barat, sebahagian diurus oleh PA, dan Gaza, ditadbir oleh Hamas sejak 2007. Isu utama masih melibatkan status Baitulmaqdis, hak pelarian Palestin, penempatan Israel, dan kebebasan rakyat Palestin. Konflik antara Israel dan Palestin terus menjadi perhatian dunia, menandakan perjuangan panjang rakyat Palestin untuk kedaulatan dan keamanan.
