18/05/2026
Heb je je wel eens afgevraagd wat er áchter het rooster, de zware ijzeren luiken, in het altaar zit? In de Scala Santa (Heilige Trap) kun je een onverwacht kijkje achter de schermen nemen.
In een mooie fototentoonstelling worden de eeuwenoude, prachtige en kostbare objecten getoond, die de grootste heilige schat van de Kerk vormen. Het zijn de reliekhouders: de kistjes, dozen en doeken, waarin de resten van de heilige martelaren worden bewaard.
Voor ons lijkt die reliekenverering heel ver weg. Maar vergelijk het met hoe je de trouwring van je ouders bewaart, waarschijnlijk op een speciale plek, misschien wel in een extra mooi doosje. Zo af en toe kijk je ernaar en haal je herinneringen op. Of een stukje van de Berlijnse Muur, of het t-shirt met de handtekening van je voetbalidool.
Zo was het ook in de middeleeuwen met relieken. Heiligheid is iets dat op het diepste niveau ook het lichaam zelf verandert. De resten van de lichamen van de martelaren zijn dus niet alleen een symbool, maar in zichzelf heilig. Het bezit van relikwieën gaf status en gezag.
Geen wonder dat in het middeleeuwse Rome deze schatten met de grootst mogelijke eerbied werden behandeld. De belangrijkste collectie bevond zich in het Patriarchium, de bestuurscitadel rond de kerk van Sint Jan van Lateranen, vandaag de dag vrijwel helemaal verdwenen. In het Heilige der Heiligen, de privé-kapel van de middeleeuwse pausen, staat een altaar waar deze stukken in gesloten waren. Het belangrijkste Christus-icoon van de stad waakt over de schat aan vroomheid. Non est in toto sanctior orbis locus. Er is geen heiliger plek in der hele wereld.
‘Thesaurus Pietatis’ is te zien tot 31 augustus