Kanaalpark Reeshof
Door Peter van Gils ©
Maasbommelstraat 7
5045LP Tilburg
tel: 0610620010
email:[email protected] INTRODUCTIE
ECONOMIE VERSUS CULTUURBEHOUD
In 2014 is de Gemeente Tilburg samen met de Provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat een project gestart voor de verbreding en verdieping van het Wilhelminakanaal nabij stadsdeel de Reeshof. Ter voorbereiding van deze werkzaamhe
den is aan het einde van het jaar gestart met het kappen van honderden bomen en struiken. Langs een gebied van enkele kilometers zijn aan beide zijden van het kanaal bomen met wortel en tak geruimd. Voor de vele bewoners die het gebied dagelijks bezochten was dit een grote inbreuk op beleving van een stukje natuur. Voor het eerst werd het zicht op de vierkante gebouwen aan de overzijde van het kanaal volledig zichtbaar. Het groen verdween en binnen enkele weken werd deze groene omgeving omgetoverd in een woestenij. Verder werd bekend dat ten einde de vaarroute te verkorten een van de 2 sluizen zal worden gesloopt. Daarnaast werd er gestart met de bouw van een overslagterminal + een nieuwe fietsbrug over het kanaal. HET LEED IS GELEDEN
Twee jaar verder werd bekend dat het project vertraagd vanwege mogelijke negatieve gevolgen voor de grondwaterstand en de mogelijke nadelige consequenties voor gebouwen en gewassen. De planning van de oplevering is nu verschoven naar medio 2017. KUNST OM NIET TE VERGETEN
Ondergetekende kwam vlak na de periode van de boomkap bij het kanaal op het idee om een kunstwerk te laten ontwerpen dat qua materiaal (hout) en positie (nabij het kanaal) de gedachtenis aan dit mooie stukje Tilburg levend zouden kunnen houden. Geheel vanuit het principe van recycling hadden de kunstenaar en ondergetekende het idee om het hout op het sluiseiland (in de opslagloodsen) en van de meerpalen rondom de sluis constructies te maken die zouden verwijzen naar de gekapte bomen en de gesloopte sluis. SAMEN MAKEN
Om het geheel een breed draagvlak te geven zouden verschillende betrokkenen bij dit project een bijdrage kunnen leveren. Allereerst is er gedacht aan de betrokken aannemers. Zij zouden bij het in elkaar zetten van de houtconstructies betrokken moeten worden. Tevens zouden zij voor transport e.d. kunnen worden ingeschakeld. Verder profiteren van deze verbreding tal van bedrijven aan de overzijde van het kanaal. Daar zijn tal van disciplines te vinden die een bijdrage kunnen leveren. Een voorbeeld hiervan is dat we voor de verbindingen in de houten skeletten metalen verbindingsplaten nodig hebben. Er zijn zeker bedrijven aanwezig die dergelijke zaken zouden kunnen maken. Een ander voorbeeld is dat we bij de kunstwerken, of eigenlijk als onderdeel van het kunstwerk enkele zitplaatsen willen creëren die met een zeildoekconstructie overkapt zou kunnen worden. Uitgangspunt is dat het kunstwerk een toegevoegde praktische waarde voor de buurtbewoner moet hebben. OPLEVERING
Medio 2017 zal mogelijk ook de omgeving van het kanaal zijn nieuwe vorm hebben gekregen. Behalve plannen voor een sportpad en een verlicht fietspad met “on-demand” verlichting, zal ook het landschap zijn “aangepast”. Het kunstwerk zal een permanent concrete verwijzing zijn naar de bomen en de sluis die hier ooit dienst hebben gedaan. Tijdens een groot meerdaags openingsfeest zou het kunstwerk onthuld moeten worden zodat de uitgenodigde Reeshofbewoners het kunstwerk zelf in ontvangst kunnen nemen. In de wijk zijn al sociaal culturele organisaties actief zoals Heyhoef Backstage en La Rosa Cultura die een aandeel willen hebben in dit openingsfeest. REESHOF STADSDEEL VAN TILBURG
De Reeshof is een relatief nieuw stadsdeel. Vanaf 2017 zullen er ongeveer 50.000 mensen wonen. Dat is dan ongeveer een kwart van de Tilburgse bevolking. Echter het stadsdeel is een eind verwijderd van het centrum van Tilburg. Gerekend vanaf het Wilhelminakanaal naar het centrum van de stad ligt een afstand van ruim 12 kilometer. De bewoners van Tilburg hebben niet veel met de Reeshof. Andersom zijn de bewoners van de Reeshof ook niet meer zo sterk betrokken bij de stad. Een imposant kunstwerk kan een bijdrage zijn aan die wederzijdse betrokkenheid. Er gaat aantrekkingskracht vanuit en het brengt bewoners van de stad samen. De Reeshof kan zich op deze manier manifesteren als “POORT VAN TILBURG”
CUPUDO STADSLAB
Tilburg startte begin 2016 met een CUPUDO stadslab. (CUltuur-PUblieke-DOmein). Tilburg hoopt de stad te kunnen inspireren om mee te denken over cultuur in het publieke domein en daarmee de (be)leefbaarheid van Tilburg te vergroten. (2016, cupudo.nl)
Het stadslab is een laboratorium met de nadruk op experimenteren. Het lab onderzoekt:
Hoe culturele projecten in het publieke domein een maximale impact kunnen krijgen door de verbinding van kunst met buurtbetrokkenheid en economisch belang. Hoe de traditionele kunstcommissie vervangen kan worden door (in het proces) actief betrokken kunstexperts. Hoe culturele projecten in het publieke domein kunnen ontstaan vanuit burgerparticipatie en verrassende verbindingen (2016, cupido.nl)
KANSRIJK PROJECT
Het CUPUDO stadslab had aanvankelijk een looptijd van een jaar. Maar onlangs is besloten het stadslab extra tijd te geven om haar doelstelling te verwezenlijken. De gemeente faciliteert maar voert niet de regie. Woensdag 23 maart heb ik een gesprek gehad met John Maes en Liesbeth Jans; beiden verkenner voor het CUPUDO stadslab Tilburg. Zij hebben het concept idee voor het “BOMEN van het WILHELMINAKANAAL” omarmt en zij kwalificeren het project tot kansrijk project van het CUPUDO stadslab. Om het project “BOMEN van het WILHELMINAKANAAL” een grotere kans van slagen te bieden ga ik me de komende maand inspannen om meerdere mensen uit de buurt bijeen te krijgen die het project en idee willen steunen. Daarnaast zullen we de bedrijven aan de andere zijde van het kanaal benaderen en Rijkswaterstaat en BAM die verantwoordelijk is voor de infrastructuur in de Reeshof zodat het een breed draagvlak krijgt. CLUBJE GEEN COMMISSIE
De groep die we zodoende bijeen hopen te krijgen zal in geheel informele sfeer het plan bespreken en voorstellen doen om het verder te verwezenlijken. Communicatie verloopt veelal via de sociale media (Facebook - Instagram). Ik ga voorbereidingen treffen om een facebookpagina te realiseren.
22 OKTOBER 2016 15.00u
Om het project bij zoveel mogelijk mensen kenbaar te maken en de leden van de club verder te interesseren wil ik nu een wandeling langs het kanaal organiseren en op verschillende plaatsen het project nader toelichten.
2017
Met Cupudo’s Liesbeth Jans komt het hele project in een stroomversnelling. Samen met enkele actieve bewoners worden in verschillende bijeenkomsten 3 kunstenaars geselecteerd die een iconisch kunstproject kunnen maken. Jeroen Bisscherou, Observatorium, Jeroen Doorenweerd. Tijdens een gezellige bijeenkomst werden zij geïnformeerd over onze beweegredenen en voorwaarden. Daarna zijn zij aan de slag gegaan om een ontwerp uit te werken.
