23/05/2026
ANG MGA HINDI NAKASULAT NA TUNTUNIN SA HIKING AT WASTONG ASAL SA TRAIL.
Ang pinakamahalagang tuntunin sa hiking ay ang igalang ang kalikasan at ang kapwa hiker sa pamamagitan ng pagbibigay-daan sa tamang pagkakataon, pagbibitbit pauwi ng lahat ng basura, at pagpapanatili ng katahimikan. Ang mga tuntuning ito ay lumilikha ng isang mapayapa, kabahagi ang kapaligiran, at sinisigurong nananatiling malinis at maganda ang kalikasan para sa lahat.
KARAPATAN SA DAAN (RIGHT OF WAY) AT DALOY NG TRAPIKO SA TRAIL
1. Pagbibigay-daan ng Pababa sa Paakyat (Uphill Yields): Ang mga hiker na pababa ay dapat magbigay-daan sa mga hiker na paakyat. Ang pag-akyat ay nangangailangan ng mas maraming lakas at momentum, kaya mas mabuting paunahin muna sila. (Gayunpaman, maaari ring samantalahin ng mga paakyat ang pagkakataon na magpahinga at kawayan ka na mauna ka na).
2. Ang Antas ng Pagbibigay-daan (The Hierarchy of Yielding): Ang pangkalahatang tuntunin ay: ang mga hiker ay nagbibigay-daan sa mga kabayo (o mga hayop na may dalang kargamento), at ang mga naka-mountain bike naman ay nagbibigay-daan sa mga hiker. Kung ikaw ay nasa isang trail na marami ang gumagamit, palaging tumabi sa gilid na pababa (downhill side) ng trail kapag may dumaraang kabayo upang hindi sila magulat o matakot.
3. Ligtas na Paglagpas: Kung kailangan mong lumagpas sa sinuman, magalang na magpapansin (gaya ng pagsasabing "On your left" o "Pasensya na po/Makikiraan po/pa-advance po") o bumati ng "hello" para hindi sila magulat. Huwag na huwag lalagpas sa mga kurbada na walang tanaw (blind corners) o sa mga makikitid na paliku-likong daan (switchbacks).
4. Asal ng Grupo: Panatilihing nakapila nang paisa-isa (single file) ang grupo habang naglalakad, o kaya ay tumabi sa gilid at hayaang makalagpas nang ligtas ang mga mas mabilis na hiker.
LEAVE NO TRACE (LNT) -- HUWAG MAG-IWAN NG BAKAS
1. Kung Ano ang Dinala, Iyon ang Iuwi (Pack It In, Pack It Out): Dalhin pauwi ang lahat ng bagay na dinala mo sa trail. Kabilang dito ang mga bagay na nabubulok tulad ng balat ng saging at balat ng dalandan, dahil matagal bago mabulok ang mga ito at maaari silang makaakit ng mga maiilap na hayop.
2. Manatili sa Trail: Kahit na maputik ang daan o may mga mababaw na imbak ng tubig, maglakad nang direkta sa ibabaw ng mga ito. Ang pag-iwas sa putik sa pamamagitan ng paglakad sa gilid ay nagpapalawak sa trail, sumisira sa mga sensitibong halaman, at nagdudulot ng pinsala sa kapaligiran.
3. Igalang ang mga Hayop (Wildlife): Panatilihin ang ligtas na distansya sa lahat ng hayop. Huwag na huwag silang pakakainin, dahil binabago nito ang kanilang natural na paraan ng paghahanap ng pagkain at maaari silang maging agresibo.
4. Iwanan ang Kung Ano ang Iyong Naabutan: Iwanan ang mga bato, bulaklak, at mga makasaysayang bagay sa kung paano mo ang mga ito nahanap.
ENERHIYA SA TRAIL AT PAGIGING MAALALAHANIN (TRAIL VIBE)
1. Ang Katahimikan ay Ginto: Panatilihin sa tamang lakas lamang ang boses. Iwasang magpatugtog nang malakas gamit ang mga external speaker upang ang lahat ay makasubaybay at masiyahan sa kapayapaan at tunog ng kalikasan.
2. Maayos na Pagpapahinga: Kung kailangan mong huminto para magpahinga, magtali ng sapatos, o kumuha ng larawan, tumabi nang tuluyan palabas ng trail upang ang iba ay makadaan nang walang harang.
3. Patakaran sa Alagang Hayop: Panatilihing may tali (leash) ang mga a*o at palaging pulutin ang kanilang dumi—bitbitin ito pauwi tulad ng gagawin mo sa sarili mong basura.
4. Huwag Galawin ang mga Cairns: Huwag magsalansan ng mga bato upang maging tumpok ("cairns") maliban na lang kung nagtatayo ka ng opisyal na marka sa trail. Ang mga hindi opisyal na salansan ng bato ay maaaring magdulot ng kalituhan sa ibang hiker at mailigaw sila sa tamang landas.
Source: https://www.nps.gov/articles/hikingetiquette.htm
