29/07/2026
Tam, gdzie historia walczy z zapomnieniem, a wulkaniczne skały odsłaniają swoje serce 🌋🌲
Pogórze Kaczawskie to kraina kontrastów, tu pod warstwą trawy można znaleźć ludzkie historie, a w kamieniu zapisane są dzieje sprzed milionów lat.
🪦 Pomocne – cmentarz, który odzyskał imiona… i znów zaczyna je tracić
Historia ewangelickiego cmentarza w Pomocnem brzmi jak gotowy scenariusz filmowy. Nekropolia została założona w 1898 roku. Po 1945 roku, podobnie jak wiele niemieckich cmentarzy na Dolnym Śląsku, popadła w zapomnienie. Z czasem miejsce pochówku stało się wysypiskiem śmieci.
Przełom nastąpił po 2009 roku dzięki zaangażowaniu ks. Marka Lacha oraz mieszkanek wsi - Grażyny i Anny. Kobiety godzinami przeszukiwały trawę i liście, odnajdując fragmenty porcelanowych i marblitowych tabliczek nagrobnych. Ksiądz Marek składał te drobne elementy jak puzzle, przywracając dawnym mieszkańcom imiona i nazwiska.
To była niezwykła próba ocalenia pamięci, nie tylko o zmarłych, ale również o ludziach, którzy mieszkali tutaj przed wojną.
Motto „Zło dobrem zwyciężaj” towarzyszyło działaniom księdza, który ufundował także tablicę upamiętniającą swojego niemieckiego poprzednika, ks. Eberharda Richtera, proboszcza parafii w Pomocnem w latach 1939–1945. Duchowny został zamordowany po wojnie, wcześniej był torturowany w związku z poszukiwaniem informacji o rzekomo ukrytych niemieckich skarbach.
Ksiądz Lach zginoł tragicznie w 2021 r. Zabrakło człowieka z misją i niestety, dziś efekt wieloletniej pracy społeczników znów niszczeje. Mur cmentarny rozpada się, teren zarastają krzaki, a odnalezione fragmenty nagrobków ponownie leżą porzucone. Pamięć, która została z takim trudem odzyskana, znowu zaczyna znikać.
🐺 Wilkołak i rezerwat Wilcza Góra – wulkaniczne serce pod presją człowieka
Wilcza Góra to nie zwykłe wzgórze. To nek wulkaniczny, zastygły czop magmy w dawnym kominie wulkanicznym, który powstał około 15,5 miliona lat temu.
Kilka historii zapisanych w bazalcie:
🌋 Paradoks ochrony
Przez lata Wilcza Góra była symbolem niezwykłego konfliktu – rezerwat przyrody sąsiadował z czynnym kamieniołomem, gdzie prowadzono eksploatację skał.
🌹 Utracona róża
Wilcza Góra słynęła z jednej z najpiękniejszych i największych w Polsce formacji bazaltowych tzw. róży bazaltowej, czyli promienistego układu słupów. W 2019 roku jej znaczna część uległa zniszczeniu i osunęła się do kamieniołomu, a późniejsze prace zabezpieczające próbowały ratować pozostałości tej wyjątkowej struktury.
☘️ Ostatnie stanowisko?
Na Wilczej Górze znajduje się jedno z najważniejszych stanowisk koniczyny kreskowanej (Trifolium striatum) w Polsce, rośliny niezwykle rzadkiej i zagrożonej.
Tak oto czasem wystarczy kilka dekad, aby ludzkie historie zniknęły pod warstwą roślinności… a miliony lat potrafią przetrwać zapisane w jednym kawałku bazaltu.
