26/09/2026
"Bình thường mới" của ngành hàng hải: Thương mại giảm tốc, giá cả leo thang nhưng chủ tàu lại thắng lớn
Ngành vận tải biển toàn cầu đang bước vào một kỷ nguyên đầy nghịch lý: Hàng hóa lưu thông chậm hơn và chi phí vận chuyển tăng phi mã, thế nhưng các chủ tàu chở dầu và hãng vận tải đại dương lại đang tận hưởng mức lợi nhuận khổng lồ
Biến "khủng hoảng" thành mô hình kinh doanh
Thương mại hàng hải hiện đang bị kìm hãm bởi hàng loạt nút thắt nghiêm trọng. Nguyên nhân chính xuất phát từ những biến động địa chính trị khốc liệt như cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran, xung đột Nga - Ukraine, cộng hưởng cùng các biện pháp hạn chế mớn nước tại Kênh đào Panama do tác động của hiện tượng El Niño
Tuy nhiên, chính những rào cản này lại trở thành mỏ vàng cho các hãng tàu. Theo Richard Meade, tổng biên tập của Lloyd's List, sự gián đoạn giờ đây không còn là ngoại lệ mà đã nghiễm nhiên trở thành một "mô hình kinh doanh". Các nguyên tắc kinh tế cơ bản như cung và cầu đang dần bị lu mờ; thay vào đó, địa chính trị, vấn đề an ninh và sự bất trắc mới là những yếu tố định hình thị trường
Kỷ nguyên siêu lợi nhuận vô tiền khoáng hậu
Càng có nhiều bất ổn, lợi nhuận của ngành hàng hải càng phình to[cite: 1]. Minh chứng rõ nét nhất là mức giá thuê tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) trên tuyến Ả Rập Xê Út - Trung Quốc đã vọt lên tới 1,10 triệu USD/ngày vào giữa tháng 9
Greg Miller, phóng viên cấp cao của Lloyd's List, nhận định rằng chu kỳ bùng nổ của thị trường tàu chở dầu hiện tại đã vượt xa "siêu chu kỳ" hồi thập niên 2000 và chưa từng có tiền lệ trong lịch sử. Mức lợi nhuận này chỉ có thể mang ra so sánh với giai đoạn hoàng kim của các hãng tàu container trong thời kỳ đại dịch COVID-19
Hiệu ứng domino lên nền kinh tế và người tiêu dùng
Trong khi các chủ tàu đang "hốt bạc", phần còn lại của chuỗi cung ứng và người tiêu dùng phải gồng gánh hậu quả. Tình trạng thiếu hụt công suất lọc dầu toàn cầu do tác động từ các cuộc xung đột đang đẩy giá nhiên liệu lên cao. Người dân sẽ sớm cảm nhận được "nỗi đau" này thông qua các hóa đơn sưởi ấm đắt đỏ, hoặc khi giá rau củ quả tươi tăng vọt vì chi phí dầu diesel leo thang
Bên cạnh đó, khoảng 70.000 mặt hàng công nghiệp và tiêu dùng — từ sơn, quần áo cho đến dung dịch làm mát trung tâm dữ liệu — đều phụ thuộc vào nguyên liệu hóa dầu. Việc vận chuyển khó khăn khiến các nhà phân phối hóa chất và doanh nghiệp ở mọi ngành nghề phải thay đổi chiến lược. Họ e ngại việc ôm hàng tồn kho giá cao nên đành chọn cách chia nhỏ đơn hàng và rút ngắn thời gian đặt hàng, bất chấp việc phải gánh chi phí giao hàng đắt đỏ
"Cơn bão" phụ phí chưa có hồi kết
Không chỉ hưởng lợi từ cước phí cơ bản tăng cao, các hãng vận tải biển còn liên tục dội bom khách hàng bằng hàng loạt loại phụ phí. Theo phân tích từ hãng dữ liệu Xeneta, chỉ trong vòng sáu tháng, các chủ hàng đã phải hứng chịu ba làn sóng phụ phí liên tiếp. Đầu tiên là phụ phí nhiên liệu khẩn cấp, tiếp đến là phí chặng nội địa, phí mùa cao điểm, và rồi lại thêm một đợt phụ phí nhiên liệu khẩn cấp khác khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang vào cuối tháng 7.
Như chuyên gia phân tích Emily Stausboll của Xeneta đã đúc kết: "Sự biến động thị trường giờ đây đang được chuyển hóa trực tiếp vào hóa đơn". Miễn là chủ hàng vẫn buộc phải cắn răng chi trả để duy trì dòng chảy thương mại, chu kỳ đắt đỏ này sẽ tiếp tục kéo dài, và các nhà đầu tư vào ngành vận tải biển sẽ còn tiếp tục chứng kiến những khoản lợi nhuận kỷ lục mới
![🚨 [TIN NÓNG LOGISTICS & E-COMMERCE] EU CHÍNH THỨC THÔNG QUA CUỘC CẢI CÁCH HẢI QUAN "LỊCH SỬ" 🇪🇺📦Hội đồng Liên minh châu ...](https://img3.transport10.com/026/151/1685393570261516.jpg)
