20/01/2026
CHỦ TÀU ĐỐI MẶT VỚI ĐỢT TĂNG PHÍ BẢO HIỂM P&I TRONG KỲ TÁI TỤC THÁNG 2
Lĩnh vực bảo hiểm hàng hải đang trở nên biến động hơn bao giờ hết sau hàng loạt vụ khiếu nại bồi thường nghiêm trọng. Chỉ còn đúng một tháng nữa, vào ngày 20/02/2026, các chủ tàu sẽ phải đối mặt với mức tăng phí bảo hiểm P&I (hội chủ tàu) đáng kể sau một năm tài khóa 2024-25 đầy sóng gió.
Số liệu báo động về bồi thường
Giai đoạn vừa qua được ghi nhận là năm tồi tệ nhất lịch sử đối với các vụ "pool claims" (các khiếu nại có giá trị trên 10 triệu USD trong hệ thống chia sẻ rủi ro giữa các hội), với tổng giá trị vọt lên hơn 775 triệu USD.
Sau hai năm duy trì ở mức gần hòa vốn, tỷ lệ kết hợp (combined ratio) – chỉ số đo lường chi phí bồi thường và quản lý so với doanh thu phí bảo hiểm – của thị trường đã tăng lên mức 110%. Nguyên nhân chính là do chi phí bồi thường phát sinh tăng mạnh 21%, từ 3,08 tỷ USD lên 3,73 tỷ USD. Nếu tính cả các khoản bồi thường nằm trong mức tự giữ lại (retentions) của riêng từng Hội P&I, tỷ lệ kết hợp này thậm chí đã chạm ngưỡng gần 120%.
Đòn bẩy từ hoạt động đầu tư
Tình hình có thể đã tồi tệ hơn nếu không có lợi nhuận từ hoạt động đầu tư giúp bù đắp phần nào tổn thất. Các nhà bảo hiểm tương hỗ báo cáo tỷ suất sinh lời trung bình đạt 5% trong năm qua, đưa quỹ dự trữ tự do (free reserves) lên mức 5,94 tỷ USD. Tổng lợi nhuận đầu tư đạt 313 triệu USD, đối trọng với khoản lỗ nghiệp vụ bảo hiểm (underwriting loss) là 353 triệu USD. Điều này cho thấy tầm quan trọng của các chiến lược đầu tư vững chắc. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo việc duy trì mức lợi nhuận này sẽ rất thách thức trong bối cảnh địa chính trị bất ổn hiện nay.
Những rủi ro trực chờ
Thảm họa hạ tầng: Vụ sập cầu Francis Scott Key có khả năng trở thành thảm họa bảo hiểm hàng hải lớn nhất lịch sử, với các Hội P&I phải gánh một phần đáng kể trong hóa đơn bồi thường từ 3-4 tỷ USD.
Rủi ro mới: Các vụ cháy hàng hóa, rủi ro từ pin lithium-ion và mối lo ngại về đội tàu "bóng ma" (shadow tankers) dưới chuẩn có nguy cơ gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Kinh tế vĩ mô: Lạm phát, được thúc đẩy bởi chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, cũng là một yếu tố gây áp lực lớn lên chi phí.
Mức tăng phí cụ thể cho năm 2026
Trong kỳ tái tục sắp tới, mức tăng phí chung (General Increase - GI) đã được công bố dao động từ 5% đến 8%:
8%: American Club và Steamship Mutual.
7,5%: UK Club.
5%: Gard, Japan, NorthStandard, Shipowners, Skuld, West of England.
Đáng chú ý, hầu hết các Hội P&I cũng tăng mức miễn thường (deductibles) thêm 10% nhằm cắt giảm chi phí cho các vụ khiếu nại nhỏ.
Nguồn: Seatrade Maritime News
